On yıldır soru "Google'da kaçıncı sıradasınız?" idi. Yeni soru şu: "ChatGPT sizi öneriyor mu?" Kullanıcıların artan bölümü aramayı yapay zekâya soruyor — ChatGPT, Gemini, Google'ın AI özetleri — ve on mavi link yerine tek bir cevap alıyor. O cevapta yoksanız, müşteri sizi hiç görmüyor. GEO (Generative Engine Optimization) ve AEO (Answer Engine Optimization) bu yeni kapının anahtarları. İkisini tek yazıda anlatıyoruz, çünkü pratikte iç içe çalışırlar.
GEO ile AEO'nun Farkı Ne?
AEO, cevap motorlarına (Google öne çıkan snippet'ler, sesli asistanlar, AI özetleri) sorunun cevabını net biçimde sunmaktır: soru-cevap yapısı, kısa net tanımlar, SSS şemaları. GEO ise üretken yapay zekâların (ChatGPT, Gemini, Perplexity) içeriğinizi kaynak olarak seçmesini sağlamaktır: doğrulanabilir iddialar, rakam ve kaynak yoğunluğu, makine tarafından okunabilir yapı. AEO cevabın içinde olmak, GEO cevabın kaynağı olmaktır.
Yapay Zekâ Neyi Kaynak Seçiyor?
- Yapılandırılmış veri (schema.org): İçerik makineye cümleyle değil yapıyla anlatılmalı — Organization, Service, FAQPage, Article işaretlemeleri.
- llms.txt: Yapay zekâ botlarına sitenin özetini ve önemli sayfalarını veren dosya. Bu sitede canlı örneği var: yazilimpark.com/llms.txt.
- Tanım-önce yazım: Sorunun cevabı paragrafın sonunda değil, ilk cümlede verilmeli; ayrıntı sonra gelmeli.
- Doğrulanabilirlik: "Sektör lideriyiz" gibi boş iddialar elenir; "mobil hızı 81'den 99'a çıkardık" gibi kontrol edilebilir rakamlar seçilir.
- Bot erişimi: robots.txt yapay zekâ tarayıcılarını yanlışlıkla engelliyorsa hiçbiri işe yaramaz — ilk kontrol budur.
Kendi Sitemizde Nasıl Uyguluyoruz?
Bu anlattıklarımız teoride kalmıyor: bu sitenin llms.txt ve llms-full.txt dosyaları, makine okunur JSON uç noktası (ai-index), her sayfadaki şema katmanı ve fiyat sorularını hesaplayıcıya yönlendiren yapay zekâ yönergeleri canlı. Aynı yapıyı müşteri projelerinde de kuruyoruz.
Neden Şimdi?
Çünkü rakipleriniz henüz burada değil. Klasik SEO'da on yıllık birikimli rekabete karşı yarışırsınız; yapay zekâ görünürlüğünde ise alan büyük ölçüde boş. Erken davranan, yapay zekâların "bildiği" firma olur — sonradan gelenin işi ise hep daha zor. Kapsam ve tutar için: SEO hizmeti içindeki "Yapay Zekâ Aramalarında Görünürlük (GEO/AEO)" kalemi hesaplayıcıda.
GEO Nedir? AEO Nedir? Kısa Tanımlar
GEO (Generative Engine Optimization): ChatGPT, Gemini gibi üretken yapay zekâların cevap üretirken sitenizi kaynak olarak seçmesini sağlama çalışması. AEO (Answer Engine Optimization): Google'ın öne çıkan snippet'leri, sesli asistanlar ve yapay zekâ özetleri gibi "tek cevap" veren sistemlerde o cevabın içinde yer alma çalışması. Kısa ayrım: AEO cevabın içinde olmak, GEO cevabın kaynağı olmaktır; ikisi de klasik SEO tabanının üstüne kurulur.
Google'ın Yapay Zekâ Özetleri Trafiği Düşürür mü?
Kısmen evet — kullanıcı cevabı özette bulursa siteye tıklamayabilir; sektör verileri bilgi amaçlı aramalarda tıklama kaybını doğruluyor. Ama madalyonun öbür yüzü önemli: özetin kaynağı olan siteler hem özetten link alıyor hem de "yapay zekânın güvendiği kaynak" konumuna geçiyor. Kaybeden, özete giremeyen sıradan içerik; kazanan, özetin beslendiği yapılandırılmış içerik. Strateji de buna göre kurulmalı: tıklama kaybına yas tutmak yerine kaynak koltuğuna oturmak.
Klasik SEO sizi arayan bulsun diyedir; GEO ve AEO, yapay zekâ sizi tanısın ve önersin diyedir. İkisi rakip değil, ardışıktır — teknik taban olmadan ikisi de çalışmaz.
