- Kısa Cevap: Evet, Ama Hangi Siteyi?
- Yapay Zekânın Gerçekten İyi Olduğu Yerler
- Yapay Zekâ ile Web Sitesi Tasarımı Nerede Duvara Toslar
- "Yapay Zekâ ile Web Sitesi Tasarımı Ücretsiz" Arayanlara
- Yapay Zekâ ile Web Sitesi Kodlama: İki Ayrı Şey
- Biz Yapay Zekâyı Nerede Kullanıyoruz
- Karar: Hangi Durumda Hangisi?
Kısa Cevap: Evet, Ama Hangi Siteyi?
Bu soruyu son bir yılda bize soran işletme sayısı, "WordPress mi özel yazılım mı" sorusunu soranları geçti. Cevabı tek kelimeyle vermek mümkün değil, çünkü soru aslında iki ayrı soruyu içeriyor: yapay zekâ bir web sitesi üretebilir mi, ve ürettiği şey sizin işinizi görür mü? Birincinin cevabı net bir evet. İkincinin cevabı, ne için kullandığınıza bağlı.
Bugün bir yapay zekâ aracına "bir diş kliniği için site yap" dediğinizde birkaç dakika içinde çalışan bir sayfa alıyorsunuz. Menüsü var, iletişim formu var, telefonda düzgün görünüyor. Bunu inkâr etmenin anlamı yok. Ama o sayfayı alıp gerçek bir işletmenin ihtiyaç listesiyle karşılaştırdığınızda arada kalan boşluklar hep aynı yerlerde çıkıyor.
Bu yazıda o boşlukların tam olarak nerede olduğunu, hangi işlerde yapay zekânın gerçekten iyi olduğunu ve hangi noktada profesyonel işin devreye girmesi gerektiğini anlatacağım. Reklam yapmayacağım; kendi işimizde yapay zekâyı nerede kullandığımızı da açıkça yazacağım.
Yapay Zekânın Gerçekten İyi Olduğu Yerler
Önce hakkını verelim. Yapay zekâ araçları belirli işlerde insan hızının çok üstünde ve sonuç kalitesi düşük değil.
- İlk taslak ve yerleşim: Boş sayfa korkusunu bitiriyor. Bir fikri yirmi dakikada görünür hâle getirmek, eskiden günler alan bir işti.
- Metin üretimi: Hizmet açıklamaları, ürün metinleri, sık sorulan sorular. Düzeltme gerektiriyor ama sıfırdan yazmaktan hızlı.
- Görsel ve ikon: Stok görsel aramakla geçen saatleri kaldırıyor.
- Küçük kod parçaları: Bir formun doğrulaması, bir tablonun sıralaması. Ne istediğini bilen birinin elinde ciddi hızlandırıcı.
- Tek sayfalık işler: Bir etkinlik duyurusu, bir kampanya sayfası, kısa ömürlü bir tanıtım. Buralarda yapay zekâ ile web sitesi kurmak tamamen mantıklı.
Yani "yapay zekâ işe yaramaz" diyen bir yazı okuyorsanız, o yazı 2023'te yazılmış demektir. Mesele araçların yetersizliği değil; mesele üretilen şeyin hangi soruyu cevapladığı.
Yapay Zekâ ile Web Sitesi Tasarımı Nerede Duvara Toslar
Bize gelen işlerin belirgin bir kısmı artık şu cümleyle başlıyor: "Yapay zekâyla yaptım ama olmadı." Olmama sebepleri neredeyse her seferinde aynı beş başlıkta toplanıyor.
Bir: sitenin arkası yok. Üretilen şey bir vitrin. Randevu alıyorsa o randevunun düştüğü bir panel yok, stok takibi yok, müşteri kaydı yok, faturaya bağlanan bir yer yok. İşletmenin asıl derdi vitrin değil, vitrinin arkasındaki işleyiş.
İki: veri sizin değil. Çoğu araçta site, aracın kendi sisteminde yaşıyor. Aboneliği bıraktığınızda site de gidiyor. Alan adınız size ait olsa bile içerik ve yapı taşınabilir değil. Bu, ilk yıl fark edilmeyen ama üçüncü yıl çok pahalıya patlayan bir bağımlılık.
Üç: arama motoru tarafı yüzeysel. Sayfa görünüyor ama başlık hiyerarşisi, iç link yapısı, şema işaretlemesi, sayfa hızı ve mobil davranış çoğunlukla varsayılan hâlinde kalıyor. Google'da görünmek isteyen bir site için bunlar süs değil, temel. Bu tarafı ayrıca yapay zekâ aramalarında görünürlük yazımızda ayrıntılandırdık.
Dört: mevzuat ve yasal metinler. Çerez bildirimi, aydınlatma metni, mesafeli satış sözleşmesi, iade koşulları. Yapay zekâ bunların bir taslağını yazar ama sizin işletmenize, sizin veri işleme biçiminize göre uyarlanmış hâlini yazamaz.
Beş: entegrasyon. Sanal pos, kargo, muhasebe programı, CRM, WhatsApp. Gerçek bir işletmede sitenin değeri bu bağlantılarda. Hazır üretilen sayfalarda bu katman ya hiç yok ya da üçüncü parti bir eklentiyle idare ediliyor.
"Yapay Zekâ ile Web Sitesi Tasarımı Ücretsiz" Arayanlara
Bu arama çok yapılıyor, o yüzden dürüst cevabı yazayım: ücretsiz katmanlar gerçekten çalışıyor, ama üç yerde duruyorlar. Alan adınızı bağlamak istediğinizde, reklam/rozet kaldırmak istediğinizde ve form ile e-posta gönderimini kendi adınıza almak istediğinizde ücretli plana geçmeniz gerekiyor. Yani ücretsiz olan tasarım kısmı; sitenin işletme aracı hâline gelen kısmı ücretli.
Bunu bilerek başlarsanız sorun yok. Fikrinizi test etmek, ilk müşterileri görmek için tamamen makul bir yol. Sorun, geçici bir çözümün üç yıl boyunca kalıcı çözüm yerine kullanılması.
Yapay Zekâ ile Web Sitesi Kodlama: İki Ayrı Şey
Burada önemli bir ayrım var ve çoğu tartışma bu ayrımı atladığı için sonuçsuz kalıyor.
Bilen birinin elinde yapay zekâ ile kodlama bugün gerçek bir hızlandırıcı. Ne istediğini bilen bir geliştirici, üretilen kodu okuyup yanlışını görebiliyor, güvenlik açığını fark ediyor, veritabanı sorgusunun yavaş olacağını önceden söyleyebiliyor. Bizde de böyle çalışıyor; süre kısalıyor, sorumluluk kısalmıyor.
Bilmeyen birinin elinde aynı araç, çalışıyor görünen ama neden çalıştığı bilinmeyen bir yığın üretiyor. İlk hata çıktığında hareket edilemiyor. Bize gelen kurtarma işlerinin son bir yıldaki artışının sebebi tam olarak bu: kod var, çalışıyor, ama kimse ne yaptığını bilmiyor ve tek satır değiştirilemiyor.
Özel geliştirmenin ne zaman gerçekten gerektiğini özel yazılım yazımızda ayrı ayrı anlattık.
Biz Yapay Zekâyı Nerede Kullanıyoruz
Şeffaf olalım: kullanıyoruz, ve bunu gizlemenin anlamı yok. Metin taslaklarında, görsel üretiminde, tekrar eden kod parçalarında, test senaryolarında ve içerik çevirisinde kullanıyoruz. Müşterilerimizin sitelerinde çalışan sohbet asistanlarını da yapay zekâ ile kuruyoruz.
Kullanmadığımız yer de net: mimari kararlar, veritabanı tasarımı, güvenlik, entegrasyon ve teslim sorumluluğu. Yapay zekâ bizim için bir araç; işin kendisi değil. Bir müşteri "sitem çöktü" diye aradığında karşısında bir araç değil, o siteyi kuran kişi olmalı.
Kurumsal bir sitede hangi kalemlerin gerçekten iş gördüğünü merak ediyorsanız kurumsal web sitesi rehberimize bakabilirsiniz.
Karar: Hangi Durumda Hangisi?
Sadeleştirelim. Yapay zekâ araçları sizin için yeterli eğer: fikrinizi test ediyorsanız, tek sayfalık bir tanıtıma ihtiyacınız varsa, siteden gelir beklemiyorsanız, entegrasyon gerekmiyorsa ve içeriği kendiniz güncelleyecekseniz.
Profesyonel işe geçme vakti ise şu işaretlerden biri belirdiğinde: siteden düzenli müşteri bekliyorsanız, ödeme alacaksanız, bir panel veya randevu sistemi gerekiyorsa, birden fazla dilde çalışacaksanız, arama motorlarında sıralanmak istiyorsanız ya da sitenin kesintisiz ayakta kalması iş sürekliliğiniz için önemliyse.
Bu ikisi birbirinin düşmanı değil. Pek çok müşterimiz yapay zekâ ile yaptığı taslakla geliyor; o taslak bize ne istediğini anlatan en iyi belge oluyor. Kurumsal tarafın nasıl kurulduğunu web yazılım hizmetimizde ayrıntılı anlattık.
Bu işi biz yaparsak ne kadar tutar? Elinizde yapay zekâ ile yapılmış bir taslak varsa onu da değerlendirmeye alıyoruz — sıfırdan başlamak her zaman gerekmiyor. İhtiyaçlarınızı seçip anında tutar görmek için fiyat hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.