Bu Yazı Neyi Anlatıyor
Yapay zekâ görünürlüğü — kısaca GEO (Generative Engine Optimization) ve AEO (Answer Engine Optimization) — sektörünüzle ilgili sorular yapay zekâya sorulduğunda markanızın cevapta anılma oranıdır. Kavramların tanımını ve neden şimdi önemli olduğunu ayrı bir yazıda anlattık: GEO ve AEO: ChatGPT ve Google Yapay Zekâsı Sizi Neden Önermiyor?
Bu yazı ise tek bir soruya odaklanıyor: bu görünürlük nasıl ölçülür? Çünkü “ChatGPT’de çıkıyor muyum” sorusunun cevabı, çoğu insanın sandığından çok daha kolay yanlış ölçülüyor — ve yanlış ölçüm, yanlış işe para harcatıyor.
Google Sıralaması Neden Cevap Vermiyor?
En sık duyduğumuz itiraz şu: “Ben zaten Google’da birinci sıradayım, yapay zekâda da çıkarım.” Ölçtüğümüz her örnekte bu varsayım yanlış çıktı.
Sebebi basit ama kritik. Google bir liste sunar; yapay zekâ bir cevap kurar. Liste uzatılabilir — ikinci sayfa, üçüncü sayfa. Cevap uzatılamaz. Modelin birkaç cümleye sığdıracağı üç-beş isim vardır ve o isimleri seçerken bakılan şey sıralama değildir.
Yapay zekâ, cevabını kurmak için birkaç kaynağı okur ve o kaynaklarda ne yazdığına bakar. Sizi öven bir sayfanız olabilir; ama model o sayfayı hiç okumuyorsa cevabınıza giremezsiniz. Buna karşılık, sizden daha zayıf bir rakip, modelin sıkça okuduğu bir dizinde ya da forumda geçiyorsa cevaba girer.
Bu yüzden ölçüm, Google sıralaması takibinden ayrı bir iştir. Aynı aracın farklı bir sekmesi değil, farklı bir alet.
“Anılmak” ile “Bilinmek” Ayrı Şeyler
Ölçüm yaparken iki ayrı durumu birbirinden ayırmak gerekiyor:
- Modelin hafızası. Yapay zekâ, hiç arama yapmadan, eğitim verisinden markanızı tanıyor mu? Bu, markanızın internetteki genel izinin bir göstergesidir ve kısa vadede değiştirilmesi çok zordur.
- Arama destekli cevap. Model canlı web’e bakarak cevap verdiğinde sizi buluyor mu? İşte üzerinde çalışılabilecek olan budur — çünkü canlı web’i siz değiştirebilirsiniz.
Pratikte ikincisi çok daha önemli. Bugün ChatGPT, Gemini ve benzeri araçlar bu tür sorularda ağırlıkla arama yapıyor. Yani cevap, dünkü web’den kuruluyor — bugün yaptığınız iş yarın yansıyabiliyor.
Tek Sorgu Ölçüm Değildir
En yaygın hata şu: kişi ChatGPT’yi açar, kendi sektörünü sorar, adı çıkmayınca “demek yokum” der ya da çıkınca “demek varım” der. İkisi de yanlış sonuç verir, çünkü yapay zekâ cevapları her çalıştırmada bir miktar değişir.
Kendi ölçümlerimizde aynı soruyu arka arkaya çalıştırdığımızda, aynı markanın bir turda anıldığını bir turda anılmadığını gördük. Tek sorguya bakarak karar vermek, yazı tura atıp sonucu istatistik saymak gibidir.
Düzgün Ölçümün Beş Şartı
- Sabit bir soru paneli. Sektörünüzde gerçekten sorulan 30 soru belirlenir ve dondurulur. Sorular değişirse karşılaştırma bozulur — bir sonraki ölçümde “iyileştik mi” sorusuna cevap veremezsiniz.
- Tekrar. Her soru birden çok kez çalıştırılır. Sonuç “geçti/geçmedi” değil, oran olarak raporlanır.
- Marka sorusunu ayır. Panele “şu firma hakkında ne biliyorsun?” diye bir soru koyarsanız, markanın adı sorunun içinde olduğu için cevapta geçmesi neredeyse garantidir. Bu soru skoru şişirir. Kendi ölçümümüzde marka sorusunu çıkardığımızda dört sitemizden ikisinin skoru sıfıra düştü. Marka sorusu panelde kalabilir — ama raporda ayrı gösterilmelidir.
- Birden çok motor. ChatGPT, Gemini ve Claude aynı soruya farklı cevap verir. Küçük bir denememizde aynı işletme iki motorda %100, birinde %67 çıktı — 3 soruluk, tekrarsız bir deneme olduğu için bu bir ölçüm değil, işaret. Ama tek motor ölçmenin eksik bilgi verdiğini göstermeye yetiyor.
- Kaynak takibi. Cevabın hangi sitelerden kurulduğu kaydedilir. Yapılacaklar listesi buradan çıkar.
Ölçümden Çıkan Dört Sayı
Düzgün bir ölçüm size şu dört şeyi söyler:
- Görünürlük skoru: Cevapların yüzde kaçında anıldınız.
- Ses payı: Anılan tüm markalar içinde sizin payınız ne. Genellikle en acıtan sayı budur — pazaryerlerinin ve dizinlerin payı çoğu sektörde yerel firmaları eziyor.
- Kaynak sıralaması: Yapay zekânın okuduğu siteler arasında kendi siteniz kaçıncı sırada, hatta listede var mı.
- Hakkınızda söylenenler: Model sizden bahsederken ne diyor. Eski bir şikâyet kaydını cevaba taşıdığını gördüğümüz örnekler oldu.
Ölçtükten Sonra: Görünürlük Nasıl Artırılır?
Burada sihirli bir düğme yok, ama yapılacaklar belirsiz de değil:
1. Soruyu cevaplayan sayfalar yazın. Yapay zekâ, tanıtım sayfasını değil, soruyu doğrudan cevaplayan sayfayı alıntılar. “Hizmetlerimiz” sayfası cevaba girmez; “X nasıl seçilir, nelere dikkat edilir” sayfası girer.
2. Modelin okuduğu kaynaklarda var olun. Ölçüm size hangi sitelerin okunduğunu gösterir. Sektörünüzde bu genellikle birkaç dizin, birkaç değerlendirme sitesi ve birkaç güçlü rakip blogudur. O listede olmayan marka cevapta da olmuyor.
3. Kimliğinizi makineye okutun. Firma adı, adres, telefon ve hizmet tanımlarının her yerde birebir aynı olması; yapılandırılmış veri (schema) ve llms.txt gibi makine tarafından okunabilir dosyalar bulundurmak.
4. Yanlış bilgiyi düzeltin. Model hakkınızda eksik ya da yanlış bir şey söylüyorsa kaynağını bulup düzeltmek gerekir. Bu genelde tek bir sayfayı düzeltmekle biter.
5. Tekrar ölçün. Yapay zekâ canlı web’i okuduğu için yapılan iş günler ya da haftalar içinde yansır — SEO’daki gibi aylarca beklenmez. Ama rakipleriniz de bu işi yapmaya başladığında konum korunmak zorundadır.
Nereden Başlamalı
Başlangıç noktası ölçümdür. Ne yapılacağı, ancak mevcut durumun ne olduğu bilindikten sonra anlamlıdır — ve çoğu firma için ilk ölçüm şaşırtıcı olur.
Kendi sitenizin durumunu görmek isterseniz ücretsiz yapay zekâ görünürlük taramamızı kullanabilirsiniz: alan adınızı girin, sektörünüzle ilgili sorular yapay zekâya sorulsun, cevabın kendisini ve markanızın anılıp anılmadığını 30 saniyede görün.
Bu yöntemi kendi dört sitemize uyguladık ve sonuçları olduğu gibi yayınladık: Kendi 4 Sitemizi Yapay Zekâya Sorduk.
30 soruluk tekrarlı ölçümü ve karneyi biz yapıyoruz: yapay zekâ görünürlüğü hizmetimiz.
