500, 503, 403 ve 404: Site Hata Kodları Gerçekte Ne Söyler?

Ziyaretçiniz siteye giriyor ve karşısına çıplak bir sayfada "500 Internal Server Error" yazısı çıkıyor. Ya da "403 Forbidden". Bu kodlar can sıkıcıdır ama aslında size yardım etmeye çalışırlar: her biri sorunun hangi katmanda olduğunu söyler. Doğru okunduğunda teşhis saatler değil dakikalar sürer.

Kodları Katmanlara Göre Okumak

Basit kural: 4 ile başlayan kodlar istekle ilgilidir, 5 ile başlayanlar sunucuyla. Yani 404 ziyaretçinin olmayan bir adresi istemesi, 500 ise sizin tarafınızda bir şeyin patlamasıdır.

500 — Internal Server Error

"Bir şey ters gitti ama detayı söylemeyeceğim" demektir. Neredeyse her zaman bir PHP fatal error'ı perdenin arkasındadır. Gerçek sebebi görmek için sunucunun hata günlüğüne bakmak gerekir; ziyaretçiye gösterilen ekranda hiçbir bilgi olmaz — ki bu doğrudur, aksi güvenlik açığıdır.

Sık sebepleri: yanlış yazılmış bir sunucu yapılandırma satırı, kaldırılmış bir eklentiye kalan referans, PHP sürüm uyumsuzluğu, bellek sınırının dolması ve dosya izinlerinin yanlış ayarlanması.

503 — Service Unavailable

"Sunucu ayakta ama şu an isteğe cevap veremiyor" demektir. 500'den farkı önemlidir: 503 geçici bir durumu ifade eder ve doğru kullanıldığında arama motoruna "sayfayı silme, birazdan döneceğim" mesajı verir.

Üç tipik sebebi var: sitenin bakım modunda olması, sunucunun eşzamanlı istek sınırına takılması (trafik artışı ya da bot yağmuru) ve PHP işlem havuzunun dolması. Paylaşımlı sunucularda komşu bir sitenin kaynak tüketmesi de 503 üretebilir.

Önemli ayrıntı: bakım için siteyi kapatırken doğru kod 503'tür, 404 veya 200 değil. Yanlış kod döndüren bir bakım sayfası, Google'ın sayfalarınızı dizinden düşürmesine yol açabilir.

403 — Forbidden

"İstediğin şey var ama sana göstermem" demektir. Genellikle dosya izinleri, dizin listeleme kapatması veya bir güvenlik katmanının engellemesidir. Sitenin tamamı 403 veriyorsa büyük ihtimalle dosya izinleri veya sunucu yapılandırması bozulmuştur; sadece belirli bir sayfa 403 veriyorsa güvenlik duvarı o isteği şüpheli bulmuştur.

Sık karşılaştığımız bir durum: güvenlik eklentisi yönetici panelini kendi IP'niz dışındaki adreslere kapatır, siz IP değişince kendi sitenize giremezsiniz. Bu bir arıza değil, ayarın kendisidir.

404 — Not Found

En masum görüneni, ama en sinsi SEO zararını verenidir. Tek tük 404 normaldir; her sitede olur. Sorun, eskiden var olan ve dışarıdan bağlantı almış sayfaların 404 vermesidir. Bu durumda hem ziyaretçi hem de o sayfaya verilen bağlantı değeri kaybolur.

Doğru çözüm 404'ü gizlemek değil, sınıflandırmaktır: sayfa taşındıysa yeni adresine kalıcı yönlendirme yapılır; içerik gerçekten kaldırıldıysa 404 (veya 410) doğru cevaptır. Her 404'ü ana sayfaya yönlendirmek yaygın ama zararlı bir alışkanlıktır — Google bunu "yumuşak 404" olarak görür ve iyi karşılamaz.

502 ve 504 — arada bir yerde tıkanma

Bu iki kod, web sunucusu ile PHP işlemcisi arasındaki iletişimin koptuğunu ya da zaman aşımına uğradığını söyler. Genellikle ağır bir sorgu, tıkanmış bir işlem havuzu veya kaynağı tükenmiş bir sunucu anlamına gelir. Sık tekrarlıyorsa mesele kod değil kapasitedir.

Hangi Kodda Ne Yapmalı? Hızlı Tablo

• 500: Hata günlüğüne bak. Son değişikliği geri al. Yeni kurulan/güncellenen eklentiden şüphelen.
• 503: Bakım modunda mısın kontrol et. Trafik veya bot yağmuru var mı bak. Sürekliyse kaynak yetersizdir.
• 403: Dosya izinlerine ve güvenlik eklentisi kurallarına bak. Kendi IP'n engellenmiş olabilir.
• 404: Adres gerçekten var mıydı? Varsa yönlendir. Yoksa bırak, ama iç bağlantılardan temizle.
• 502/504: Sunucu kaynağı ve yavaş sorgular. Barındırma sağlayıcınla konuşulacak konudur.

Kesinti Sırasında SEO'yu Korumak

Bir arıza sırasında en çok yapılan hata siteyi tamamen kapatmaktır. Doğru yöntem, doğru kodla geçici bir bakım sayfası göstermektir. Böylece arama motoru sayfalarınızı dizinde tutar, ziyaretçi de ne olduğunu anlar. Birkaç saatlik doğru yönetilen bir kesinti sıralamanıza zarar vermez; yanlış yönetilen aynı kesinti haftalarca iz bırakabilir.

Bir müşterimizin sitesinde 479 adımlık bir yönlendirme zincirini tek adıma indirdiğimizde hem hız hem de tarama verimliliği belirgin biçimde düzelmişti. Hata kodları ve yönlendirmeler, görünmeyen ama ölçülebilir bir SEO katmanıdır.

Ne Zaman Uzman Gerekir?

Hata kodu sürekli değişiyorsa (bazen 500, bazen 502, bazen açılıyor) altta kaynak veya kararlılık sorunu var demektir; tek tek düzeltmeyle çözülmez. Ayrıca ticari faaliyet yürüten bir sitede 500 hatası doğrudan gelir kaybıdır ve deneme yanılmaya uygun değildir.

Ziyaretçi Ne Görüyor? Hata Sayfası Tasarımı

Hata kodları teknik bir konu gibi görünür ama ziyaretçi tarafında tamamen deneyim meselesidir. Sunucunun varsayılan hata ekranı — beyaz sayfada tek satır İngilizce yazı — ziyaretçiye "bu site bakımsız" mesajı verir.

İyi bir hata sayfası üç şeyi yapar: ne olduğunu sade bir dille söyler, ziyaretçiye çıkış yolu sunar (arama kutusu, ana sayfa bağlantısı, popüler sayfalar) ve sitenin kimliğini korur. Özellikle 404 sayfası, doğru kurgulandığında kayıp ziyaretçinin bir kısmını geri kazandırır.

Dikkat edilecek nokta: hata sayfası güzel görünürken yanlış kod döndürmemelidir. Ziyaretçiye "sayfa bulunamadı" yazıp arama motoruna 200 (başarılı) kodu göndermek, yumuşak 404 sorununu yaratır ve dizinde çöp sayfa birikmesine yol açar.

Kesinti Sırasında İletişim

Teknik onarım kadar önemli ama sürekli atlanan bir konu: kesinti sırasında insanlara ne söylediğiniz. Pratik bir sıralama:

• Bakım sayfasına tahmini süre yazın. "Kısa süre içinde döneceğiz" belirsizdir; "bugün 16:00'da yayındayız" güven verir.
• Alternatif iletişim kanalı bırakın. Telefon veya e-posta adresi, acil işi olan müşterinin kaybedilmemesini sağlar.
• Sipariş bekleyen müşterilere ayrıca haber verin. Site kapalıyken sipariş takibi yapamayan müşteri, en hızlı şikâyete dönüşen gruptur.
• Kesinti bitince kısa bir bilgilendirme yapın. Ne olduğunu ve ne yapıldığını söylemek, sessiz kalmaktan her zaman iyidir.

Bir kesintinin marka üzerindeki etkisini belirleyen şey çoğu zaman süresi değil, o süre boyunca kurulan iletişimdir.

Bu İşi Biz Yaparsak Ne Kadar Tutar?

Fiyatı tahmin etmenize gerek yok, bize sormanıza da. Sitemizdeki hesaplayıcıda ihtiyacınız olan kalemleri işaretliyorsunuz, toplam anında ekranda çıkıyor. Form doldurmak, teklif beklemek yok.

Fiyatı bir dakikada hesaplayın →