GEO ve AEO Nedir?
Bu çalışmanın uluslararası adı GEO (Generative Engine Optimization — Üretken Motor Optimizasyonu) ve AEO (Answer Engine Optimization — Cevap Motoru Optimizasyonu). Türkçede kısaca yapay zekâ görünürlüğü diyoruz.
Farkı şu: SEO, arama sonuçları listesinde üst sıraya çıkmak için çalışır. GEO/AEO ise yapay zekânın kurduğu cevabın içine girmek için çalışır. Cevapta liste yoktur; üç-beş isim geçer ve biter. İkisi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.
Müşteriniz Artık Liste Değil, Cevap Görüyor
Bir kullanıcı Google’a “İstanbul’da güvenilir bir diş kliniği” yazdığında on bağlantı görüyordu. Aynı soruyu yapay zekâya sorduğunda tek bir cevap alıyor ve o cevapta üç ya da beş firma adı geçiyor.
Ya o isimlerden birisiniz, ya da o müşteri için hiç yoksunuz. Google’daki gibi ikinci sayfa yok. Yapay zekâ görünürlüğü, sektörünüzle ilgili sorular sorulduğunda markanızın cevapta anılma oranıdır.
Google Sıralaması Neden Yetmiyor?
Google bir liste sunar, yapay zekâ bir cevap kurar. Liste uzatılabilir, cevap uzatılamaz. Model, birkaç cümleye sığdıracağı isimleri seçerken sıralamaya değil, okuduğu kaynaklarda ne yazdığına bakar.
Kendi sitelerimizde yaptığımız 192 gözlemlik ölçümde, hedef kelimesinde Google’da birinci sırada olan sitemiz yapay zekâ cevaplarının yalnızca %21’inde anılıyordu. İki yarış ayrı.
Nasıl Ölçüyoruz?
Tek sorgu ölçüm değildir — yapay zekâ cevapları her çalıştırmada bir miktar değişir. Ölçümümüz dört ilkeye dayanır:
- Donmuş soru paneli: sektörünüzde gerçekten sorulan 30 soru belirlenir ve sabitlenir.
- Tekrar: her soru birden çok kez çalıştırılır, sonuç oran olarak raporlanır.
- Çoklu motor: ChatGPT, Gemini ve Claude aynı soruya farklı cevap verir; hepsi ayrı ölçülür.
- Kaynak takibi: cevabın hangi sitelerden kurulduğu kaydedilir — yapılacaklar listesi buradan çıkar.
Ham cevaplar saklanır ve talep hâlinde paylaşılır. Metodolojiyi gizlemiyoruz.
Görünürlüğü Nasıl Artırıyoruz?
Ölçüm neyin eksik olduğunu söyler; iş kısmı şudur:
- Cevap sayfaları: yapay zekâ tanıtım sayfasını değil, soruyu doğrudan cevaplayan sayfayı alıntılar.
- Okunan kaynaklarda var olmak: ölçümün çıkardığı 10-15 alan adında görünür hale gelmek.
- Makine okunur kimlik: yapılandırılmış veri, tutarlı işletme bilgisi, llms.txt gibi dosyalar.
- Yanlış bilginin düzeltilmesi: model hakkınızda eksik ya da yanlış bir şey söylüyorsa kaynağı bulunup düzeltilir.
- Tekrar ölçüm: yapay zekâ canlı web’i okuduğu için sonuç günler-haftalar içinde yansır.